Kan nerede yapılır
Kan kemiğin içinde yapılır. Çocukta her kemik kırmızı ilik taşır. Yetişkinde kırmızı ilik kafatasında, göğüs kemiği ve kaburgalarda, omurlarda, leğende ve uyluk kemiklerinin üst uçlarında kalır. Uzun kemiklerin gövdeleri ise sarı yağla dolar.
Kırmızı kemik iliği, büyütülmüş: kan yapan hücreler arasında yağ hücreleri, Gray’s Anatomy, 1918, şekil 72Wikimedia Commons, Henry Vandyke Carter, Public domain (Gray72.png)
İlik saniyede yaklaşık iki milyon, günde 200 milyar kadar alyuvar yapar. Akyuvarlar ve trombositler de ondan çıkar. Bir alyuvar yaklaşık bir haftada olgunlaşır, çekirdeğini yitirir ve hemoglobinle dolu, yaklaşık 8 mikrometre çapında bir disk olarak kana karışır.
Dolaşan insan kanında alyuvarlar, akyuvarlar ve trombositler, taramalı elektron mikrografıWikimedia Commons, Bruce Wetzel and Harry Schaefer, National Cancer Institute, Public domain (SEM blood cells.jpg)
Hızı böbrekler belirler. Böbreklere ulaşan kan çok az oksijen taşıdığında eritropoietin hormonunu salarlar ve ilik hızlanır. Yüksek rakımda yaşayanların kanında daha çok alyuvar bulunmasının nedeni budur.
Kaynaklar
- Arthur Guyton and John Hall, Textbook of Medical Physiology, 13th ed. (2016), ch. 33.
- Susan Standring (ed.), Gray's Anatomy, 42nd ed. (2020), ch. 4.
Önceki: İlk nefesSonraki: Kan nerede biter