Kas pompası
Kılcalların sonunda kalbin itişinden geriye pek bir şey kalmaz, yaklaşık 10 milimetre cıva. Oysa ayaklardan gelen kanın kalbe ulaşmak için bir metreden fazla tırmanması gerekir. Bacakta derin venler, yani arka tibial, popliteal ve femoral venler, kasların arasında uzanır.
Baldır kasları kasıldığında bu venleri sıkar ve kanı yukarı iter. Her birkaç santimetrede bir bulunan kapakçıklar kanın arkasından kapanır, böylece kaslar gevşediğinde kan geri düşemez. Her adım bacağın venlerini kısmen boşaltır.
Bir vendeki kapakçık: kalbe doğru akan kana açılır, geri akan kana karşı kapanırWikimedia Commons, Was a bee and ZooFari, Public domain (Venous valve.svg)
Hiç kıpırdamadan ayakta durulduğunda ayak venlerindeki basınç yaklaşık 90 milimetre cıvaya, kalbe kadar uzanan kan sütununun ağırlığına çıkar. Yürümek onu 25’in altına indirir. Uzun süre hazır ol duruşunda bekleyen bir asker bayılabilir, çünkü kan bacaklarda birikir ve kalbe çok az kan döner.
Kaynaklar
- Arthur Guyton and John Hall, Textbook of Medical Physiology, 13th ed. (2016), ch. 15 and 16.
- Susan Standring (ed.), Gray's Anatomy, 42nd ed. (2020), chapter on the leg.
Önceki: Derinin altındaki venlerSonraki: Portal sistem