Safra ve safra kesesi
Karaciğer günde 600 ila 1.000 ml safra yapar, safra safra yollarından aşağı akar. Öğünler arasında bu yolların çıkışı kapalıdır, bu yüzden safra sistik kanaldan geri, karaciğerin altındaki armut biçimli torba olan safra kesesine dolar. Kese 30 ila 60 ml alır. İç yüzü su ve tuz emerek safrayı yaklaşık beş kat koyulaştırır.
Açılmış safra kesesi ve safra yolları: sarmal kıvrımlı sistik kanal, hepatik kanal ve ana safra kanalı, Gray’s Anatomy, 1918, şekil 1095Wikimedia Commons, Henry Vandyke Carter, Public domain (Gray1095-gall bladder.png)
Yağ on iki parmak bağırsağına ulaşınca kolesistokinin hormonu safra kesesini kasar ve çıkışı gevşetir, safra safra kanalından on iki parmak bağırsağına akar. Safra tuzları yağı lipazın ulaşabileceği ince damlacıklara böler, sonra ürünleri bağırsak duvarına taşır. Safra tuzlarının çoğu ileumda geri emilir ve defalarca kullanılır.
Safra, tuzlarının çözük tutabileceğinden fazla kolesterol taşıdığında kristaller oluşur ve büyüyerek safra taşlarına dönüşür. Pek çok insan taş taşıdığını bilmez. Bir kanalı tıkayan taş sağ kaburgaların altında keskin bir ağrı yapar.
Bir hastadan çıkarılan safra taşları, milimetrik kâğıt üzerindeWikimedia Commons, George Chernilevsky, CC BY-SA 4.0 (Human gallstones 2015 G1.jpg)
Kaynaklar
- Susan Standring (ed.), Gray's Anatomy, 42nd ed. (2020), chapter on the gallbladder and biliary tree.
- Arthur Guyton and John Hall, Textbook of Medical Physiology, 13th ed. (2016), ch. 65 and 71.
Önceki: PankreasSonraki: Altı metre bağırsak