1904
Pavlov’un köpekleri
1890’larda St. Petersburg’da Ivan Pavlov köpekleri sindirim bezleri deriye açılacak biçimde ameliyat etti ve hayvanları yıllarca sağlıklı tuttu. En bilinen deneyinde yemek borusu boyunda kesildi ve iki ucu dışarı çıkarıldı. Köpeğin yediği besin mideye ulaşmadan dışarı düşüyordu, yine de mide birkaç dakika içinde özsu salıyordu.
Soldan üçüncü Ivan Pavlov ve meslektaşları St. Petersburg’daki İmparatorluk Deneysel Tıp Enstitüsü’nde bir köpeği ameliyat ederkenWikimedia Commons, Wellcome Collection, CC BY 4.0 (I.P. Pavlov with three colleagues operating on a dog in the Wellcome L0022534.jpg)
Vagus sinirlerini kesince özsu durdu. Besinin görüntüsü, kokusu ve tadı mide salgısını beyin aracılığıyla başlatır, bugün bu evrenin bir öğünün ürettiği özsuyun yüzde 30 kadarını sağladığı bilinir. Laboratuvarı bu köpeklerin özsuyunu hazımsızlığa ilaç olarak sattı.
Pavlov 1904’te sindirim fizyolojisi üzerine çalışmalarıyla Nobel Ödülü’nü aldı. Köpekleri besinden önce gelen işaretlerle tükürük bezlerinden salya akıtmaya da başladı, Pavlov sonraki on yıllarını bu koşullu reflekslere verdi.
Pavlov’un köpeklerinden biri, Ryazan’daki Pavlov Müzesi’nde, salyasını toplayan boru ve kabıylaWikimedia Commons, Rklawton, CC BY-SA 3.0 (One of Pavlov's dogs.jpg)
Kaynaklar
- Ivan Pavlov, The Work of the Digestive Glands, translated by W. H. Thompson (London: Charles Griffin, 1902).
- Ivan Pavlov, Physiology of digestion, Nobel lecture, 12 December 1904.
- Daniel Todes, Pavlov's Physiology Factory (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2002).
- Arthur Guyton and John Hall, Textbook of Medical Physiology, 13th ed. (2016), ch. 65.
Önceki: Mideye açılan pencere