Tıkanan lenf
Lenf damarları ya da düğümleri eksik, hasarlı ya da tıkalı olduğunda dokuda proteinden zengin sıvı birikir: lenfödem. Zamanla doku lif ve yağ biriktirir ve sertleşir. Meme kanseri nedeniyle aksiller damarların çevresindeki düğümler alındığında ya da ışınlandığında, kabaca her beş kadından birinde kol şişer.
Dünyada en sık neden lenfatik filaryazdır. Sivrisinekler, çoğu Wuchereria bancrofti olan iplik benzeri solucanların larvalarını taşır. Solucanlar lenf damarlarına yerleşip çoğalır. Yıllar içinde bacaklar kat kat büyüyebilir, buna fil hastalığı denir. 2000’den beri bütün topluluklara yılda bir verilen ilaçlar enfekte insan sayısını çok azalttı.
Lenfatik filaryaza bağlı bacaklarda fil hastalığı, Luzon, Filipinler, 1962, CDC Halk Sağlığı Görüntü KütüphanesiWikimedia Commons, Centers for Disease Control and Prevention, Public domain (Elephantiasis.jpg)
Hematoksilenle boyanmış bir kan yaymasında Wuchereria bancrofti larvası, bir mikrofilarya, CDC DPDxWikimedia Commons, Centers for Disease Control and Prevention, DPDx, Public domain (Wuchereria bancrofti 1 DPDX.JPG)
Kaynaklar
- Arthur Guyton and John Hall, Textbook of Medical Physiology, 13th ed. (2016), ch. 25.
- Tracey DiSipio and others, Incidence of unilateral arm lymphoedema after breast cancer, The Lancet Oncology 14 (2013), 500-515.
- World Health Organization, Lymphatic filariasis, fact sheet (2023).
Önceki: ŞişlikSonraki: Aselli’nin süt damarları